Nis 25, 2018
52 Görüntüleme
0 0

Öznesine Göre Fiil Çatıları Özet İnfografik

Yazan:

İnfografiği indirmek için> eba.gov.tr/infografik

Öznesine Göre Fiil Çatıları Özet İnfografik

ETKEN FİİL NEDİR?

Yüklemde bildirilen işi doğrudan doğruya öznenin kendisi yapıyorsa bu tarz fiiller etken fiillerdir. Etken fiillerin olduğu cümlelerde gerçek özne vardır. Bu özne açık veya gizli olabilir.

Örnek: Gece bir köşeye çekilip kitap okurum.

(Ben = gizli özne, okurum = yüklem)

Örnek: Annem arabayı park etti.

(Annem = Gerçek Özne, park etti = yüklem)

EDİLGEN FİİL NEDİR?

Bu tarz fiillerde, yükleme bildirilen iş özne yerine başkası tarafından yapılır. Bu sebeple edilgen çatılı fiillerde gerçek değil, sözde özne bulunur. Edilgen fiiller, -l ve -n ekleriyle yapılır.

Örnek: Giysilerin hepsi ütülendi.

(Giysilerin hepsi = sözde özne, ütülendi = yüklem)

Örnek: İşe yaramayan eşyalar atıldı

(İşe yaramayan eşyalar = sözde özne, atıldı = yüklem)

DÖNÜŞLÜ FİİL NEDİR?

Özne yüklemde bildirilen işi hem yapıyor hem de bu işten etkileniyorsa bu tarz fiiller dönüşlü fiillerdir. Dönüşlü fiiller, -l ve -n ekleriyle yapılır.

Örnek: Kardeşim arkadaşını görünce çok sevindi.

(Kerdeşim = özne, sevindi = yüklem)

Örnek: Ablam düğüne giderken süslendi.

(Ablam = özne, süslendi = yüklem)

İŞTEŞ FİİL NEDİR?

Yüklemde bildirilen iş birden fazla özne tarafından (birlikte veya karşılıklı) yapılıyorsa bu tarz fiillere işteş filler denir. İşteş fiiller, -ş ekini alır.

Örnek: Sınıfta herkes gülüştü.

(Birlikte yapma anlamı var.)

Örnek: Bu konuyu onunla tartıştık.

(Karşılıklı yapma anlamı vardır.)

Edilgen Fiil ile Dönüşlü Fiiller Nasıl Ayırt Edilir?

-l ve -n ekleri hem dönüşlü hem de edilgen fiil yapar. Bu ekleri alan bir fiil, öznesi belli ise dönüşlü, belli değilse edilgen fiildir.

Örnek: Elbisem dikildi.

(elbiseyi diken belli değil = Edilgen Fiil)

Örnek: Ali birden bire karşıma dikildi.

(Özne Ali = Dönüşlü Fiil)

Article Categories:
Edebiyat

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir